Als je plankgas rijdt en plots vol op de rem trapt, slijten je remblokken niet alleen sneller — soms moet je ze direct vervangen. Precies dat overkomt Alfen. Het bedrijf groeide jarenlang in volle vaart mee met de energietransitie, maar die snelheid viel abrupt weg. Wat begon als een groeimarathon is nu omgeslagen in een afslankoperatie — en die komt met een stevig, deels verborgen, prijskaartje.
Topman Marco Roeleveld presenteerde in februari niet alleen de jaarcijfers, maar ook een hernieuwde strategie. De boodschap: Alfen is door de snelle groei te complex geworden en moet zich aanpassen aan de verslapte vraag.
Het bedrijf focust voortaan op een kleiner productaanbod en beperkt zich tot kernlanden als Nederland, België en Duitsland. Tegelijkertijd trekt Alfen zich terug uit het Verenigd Koninkrijk, Italië en Polen. Ook moest zo’n 15 procent van het personeel weg en worden de overheadkosten strakker in de hand gehouden.
De afgeslankte versie van Alfen moet komend jaar uitkomen op 110 miljoen euro aan operationele kosten — ruim 13 miljoen minder dan in het rampjaar 2024.
Kostenplaatje
Aan dit soort ommezwaaien hangt vaak een prijskaartje dat niet direct zichtbaar is. Uit een analyse van de jaarrekening blijkt dat de kosten van Alfens afslankoperatie fors zijn.
Zo moest het bedrijf 7,4 miljoen euro aan eerder op de balans gekapitaliseerde R&D-kosten afschrijven, onder meer omdat het stopt met de ontwikkeling van snelladers voor elektrische auto’s. Volgens boekhoudregels mogen innovatie-uitgaven alleen op de balans blijven staan als waarschijnlijk is dat ze tot rendabele producten in de toekomst leiden — en dat zit er nu niet meer in. Die R&D-uitgaven zijn in het verleden niet als kosten geboekt, waardoor de winst destijds rooskleuriger leek dan die in werkelijkheid was.
Ontwikkeling gekapitaliseerde R&D-kosten – forse afboeking na strategiewijziging
Bron: Jaarrekening Alfen 2024. Bedragen in miljoenen euro’s.
Daarnaast schrijft Alfen 8,6 miljoen euro aan verouderde voorraden af, vooral batterijen en laadpalen die door de nieuwe strategie en lagere vraag hun waarde hebben verloren.
Reorganisatiekosten
De ontslagronde kost Alfen 3,7 miljoen euro, vrijwel volledig voor vertrekvergoedingen. Zo’n 150 voltijdsbanen verdwenen.
En bij een strategiewijziging horen natuurlijk externe consultants. Welke partijen het precies waren, blijft onduidelijk, maar zeker is dat zij samen met het bestuur het afslankplan uitstippelden. Voor hun adviezen stuurden zij een rekening van 2,5 miljoen euro naar het hoofdkantoor in Almere.
Prijs van de afslankoperatie: ruim 22 miljoen euro
Bron: Jaarrekening Alfen 2024, cijferpresentatie 2024, analyse VEB. Bedragen in miljoenen euro’s.
Nieuwe bankconvenanten
Het rampjaar 2024 leidde ertoe dat Alfen zijn bankconvenant schond. Het bedrijf moest daarom opnieuw met huisbank Rabobank om tafel. In november bereikten beide partijen een akkoord over aangepaste financieringsvoorwaarden. Mogelijk komt die nieuwe financiering tegen een hogere prijs. Banken rekenen in zulke gevallen vaak een boete, een hogere rente, of beide. Of dat hier ook zo is, blijft onduidelijk; het jaarverslag rept er met geen woord over.
De VEB zal in de jaarvergadering van dinsdag 8 april tekst en uitleg vragen over de precieze voorwaarden die verbonden zijn aan het nieuwe krediet dat Alfen wist te bedingen.
Wel is te lezen dat de schuldratio voortaan maximaal drie keer het aangepaste bedrijfsresultaat (EBITDA) mag bedragen — een versoepeling ten opzichte van de oude afspraak, waarbij werd gerekend met de boekhoudkundige EBITDA zonder correcties voor eenmalige posten (zoals de bovengenoemde kosten).
Het gebruik van het boekhoudkundige bedrijfsresultaat als uitgangspunt voor de schuldratio is wat ongebruikelijk in de financieringswereld. Financieel directeur Onno Krap moest dat onlangs zelf toegeven bij een analistenvergadering.
Opvallend is het gemiddelde rentepercentage dat Alfen in 2024 betaalde: 7,3 procent. Vermoedelijk gaat het om een soort jaargemiddelde, en niet het nieuwe afgesproken tarief. Goed denkbaar is dat het huidige tarief nog iets hoger ligt. Maar hoe hoog precies? Dat is ook een van de vragen die de VEB het bestuur zal voorleggen tijdens de komende aandeelhoudersvergadering.
Alfen betaalt inmiddels meer dan drie keer zoveel rente als in 2021
Bron: Jaarrekeningen Alfen 2024
De hogere rente maakt één ding duidelijk: kredietverstrekkers schatten het risico op Alfen inmiddels aanzienlijk hoger in dan een paar jaar geleden. De bank wil stevig betaald worden voor het kredietrisico.
Vrije kasstroom volgens Alfen: geld is geld, maakt niet uit waar het vandaan komt |
|