Stel, u landt op de planeet Liberty, en toont daar de toezichthouder hoe uw pensioenfonds eruitziet: 65 procent obligaties, 25 procent aandelen en 10 procent vastgoed, plus nog een forse leverage, dankzij een longpositie rentederivaten van 40 procent met een looptijd van vijftig jaar.
Na de rentestijging van 2,5 naar 3,5 procent staat deze derivatenpositie voor een kwart onder water.
De toezichthouder op Liberty snapt er niets van: wat is er in vredesnaam op planeet Aarde gebeurd? En waarom bent u eigenlijk uw eigen planeet ontvlucht?
U stamelt iets over het afdekken van verplichtingen, bescherming tegen dalende rente, dalende dekkingsgraad en de boze blik van DNB, die u bijna gedwongen zou hebben die vreselijke renteswaps te kopen.
En door dit miljardenverlies eisen uw tegenpartijen zekerheden: u hebt al een deel van uw staatsleningenportefeuille moeten afstaan. Het voelt net alsof de deurwaarder een deel van uw huisraad meeneemt.
Liberty is verbijsterd: hoe verzinnen jullie zoiets? Niemand kan immers van maand tot maand vaststellen hoe een pensioenfonds over dertig jaar aan zijn verplichtingen kan voldoen en met een nominaal rendement van 2,5 procent houd je waarschijnlijk niet eens de inflatie bij!
De enige zekerheid die je hebt, is die riskante derivatenpositie, verder niets. U slikt, natuurlijk, het was allemaal wel wat vreemd gegaan: al die consultants, econometristen, allemaal hadden ze die prachtige modellen, alles matchte eigenlijk, nee, het voelde best wel goed, al begrepen we er eerlijk gezegd niet veel van.
Maar DNB was er erg enthousiast over. Jammer ook trouwens dat we de meeste aandelen inmiddels van de hand hebben moeten doen.
Tja, en waarom we moesten vluchten? Kijk, eerst hadden we de Legio Lease-affaire, die kostte een paar miljard, toen had je World Online, vervolgens kreeg je de woekerpolisaffaire, maar dat alles is peanuts vergeleken met deze nationale rentegok en straks komt er vast weer een parlementaire enquête.
En dat konden we echt niet meer aanzien en met het oog op de kerstgedachte hoopten we dat u ons zou kunnen vergeven, hier op Liberty.
U bent echt van een andere planeet, sprak de toezichthouder. Het wordt tijd dat u wat kritischer op uzelf en uw autoriteiten wordt. Reken niet alleen op uw pensioenfonds of uw verzekeraar, maar spaar en beleg zelf rustig, goed gespreid en zonder fratsen.
En als u belooft dat u niet meer gaat gokken met derivaten, is er nog wel plaats in de herberg. Blijft u nog maar een tijdje veilig bij ons, totdat men op uw planeet het licht zal hebben gezien en u daar weer gewoon in vrijheid mag beleggen. Maar één Kerstmis is daarvoor waarschijnlijk niet voldoende.
Meer columns van Wouter Weijand